أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
76
آثار الباقيه ( فارسى )
سىگانهاش به كار مىبستند تا اغسطس بن يوجس به آنان سلطنت كرد و خواست مصريان را به كبيسه كردن ساليان وادارد تا با مردم روم و اسكندريه هميشه همآهنگ گردند و چون ديد كه به تمام كبيسهى بزرگ پنج سال مانده منتظر شد تا اين مدت از شاهى او بگذرد سپس آنانرا واداشت كه در هر چهار سال مانند روميان يك روز كبيسه بگيرند و از آن وقت مصريان نامهاى روزها را بر آنچه گفتهاند كنار نهادند زيرا آنان كه اين شهور را به كار مىبندند براى روز كبيسه بنامى كه بر آن نهند نياز پيدا كردند . نامهاى شهور قبطيان كه مصريان قديمند چنين است . توتل باوبىل اثورل شواقل طوقال ماكيرل فامينوثل برموثىل باخونل پاونىل افيغىل ابيقال اين بود نامهاى قديمى اين ماهها اما نامهايى كه پارهاى از رؤساى زمان پس از كبس به كار بستند چنين است . توت بابه هتور كيهك طوبه امشير برمهارت برموذه شبنس بونه ابيب مسرى و برخى كيهك را كياك مىخوانند و برمهات را برمهوط و بشنس را بشانس و مسرى را ماسورى و آنچه ما ذكر كرديم مورد اتفاق همگان بود ولى در برخى از كتب اين نامها مخالف آنچه ما گفتيم ديده مىشود . و پنج روز زائد را ابو غمنا « 1 » مىگويند و ترجمهى اين لفظ ماه كوچك است و به آخر مسرى ملحق مىشود و يك روز براى كبس مىافزايند و ابو غمنا شش روز مىشود و سال كبيسه را نقط گويند و تفسير اين كلمه علامت و نشان است . ابو العباس آملى در كتاب دلايل قبله چنين گفته كه مغاربه ماههايى را استعمال مىكنند كه اوايل آن با اوايل شهور قبط موافق است و آن ماهها را چنين
--> ( 1 ) - Epapgomene